Piliurniq Inuit nanminiriyaanik hivuliqtiqaqhutiklu piqutinik nanminiriyauyumik
Qurluqtuaryungmi Apqutikhaa Umiat Tulakvikhat Havaktauyukhaq
WKR-kut ikayuqtiuyut hanayiuplutiklu Qurluqtuaryungmi Apqutikhaa Tulaktaqvikhaaniklu (GBRP) Havaakhaq. Qurluqtuaryungmi Apqutikhaani Apqutikhaani Tulaktaqvikhaanilu Havaktauyukhami (GBRP) amigaittunik-atuqtitiyukhaq, amigaittunik-atuqtauyukhaq piqutin ikayuutauhunguyuq Inuit Kanadian atanniqtuidjutaa tahamani Tariukkut Apqutikhami. Aghuungnaqtuq igluqpak qitqani hivuraani Kanatap uvalu Kitikmeoni. Havaaghaq pidjutauniaqtuq angmaqtiriangani ihariagiyauyut uyagakhiuqtut Kitikmeoni, aulapkaidjutauniaqtuqlu nutaanik piyaghanik Kitikmeoni Inuinnarnun.
Ikajurutit Hivuliqtinin uumunga Qurluqtuaryungmi Apqutikhamun Tulaktaqvikhamunlu
"Una Ukiuqtaqtumi amirinikkut pihukvighaq, unaluunniit Qurluqtuaryungmi Apquti Tulaktaqvikhaqlu, atauhiujuq Inuinnarnin-hivulliuqtaujuq piniarhimadjuti ikajuqtaujuq Nunavut Kavamatkunnin. Hamna nunaryuami piliurutikhanut uuktuutikhaq ikayuutauhunguyuq nunakkut turrangayunik Ukiuqtaqtup Tariunganut, angmautilutik uyarakhiurnikkut ihariagiyauyunik uyarakhiurnikkut ihariahuktut tamagingnut Kanadap maniliurutikhainut anguyaktinullu ihariagiyainut. Atauhiinauniaqtuqlu itiyumi imarmi tulakvikhaq uataani qikiqtaani hanianiluuniit Ukiuqtaqtup Tariungani (Northwest Passage), naunaiqyuummikniaqtuq hivuni ukiuni taimaatun Ukiuqtaqtup Tariungani hikuqaqyuangniaqtuq pidjutilunilu amigaiqyuummiklutik umiakkuugutikhat."
Ikajurutit Timiqutinin uumunga Qurluqtuaryungmi Apqutikhaanun Tulaktaqvikhamunlu
Morgan James, NY
Havaaqhangit Maniktaqvikhangit
Kanatami Himiqtauhimaartunik Havagvingnun Maniktaqvikhangit Ikayuutikhat
Kitikmeot Inuit Katimayiit (KIA) ikayuqtiuyut pivallianirmun una Qurluqtuaryungmi Apqutikhaani Tulaktaqvikhaanilu (GBRP) havaktauyukhaq 2018-mit.
2019mi, Kanata ilauliqtuq $21.6 million Aittuutikkut Angirutimik KIA-kullu talvannga Kanadami Niuvvaanikkut Havagvingnun Maniliqtuutikhamin (NTCF) hivumuutinikkut GBPR Havaktakhami 1mi talvunga pualriharnikkut qanurinninganun.
2023-mi, Kanata, KIA-kut, ukuallu WKR-kut iniqhiyut Nutannguqtiqtauhimayunik Havaktakhainiklu Angirutanik, nuutiutikhanik ikayuqtiuyut munariyakhainik Qurluqtuaryungmi Apqutikhaani Havaktauyukhami (GBRP), unalu NTCF Ikayuutikhanut Angirutaat, talvunga WKR.
Ilagiarutit Havaamut Ikayuutit
2024mi, Kanadami Aulapkaidjutikhanik Maniqarvik tunihijut $3 million atukkiutikhamik ikajuutikhanik Qurluqtuaryungmi Apqutikhaani Havaktaujukhami (GBRP) pivalliadjutikhanik, aadjikkutaanik nanminiqaqtunit maniliqtuutikhanik. Nunavut Kavamangit ikayukhimaaqtaat havaaqhaq talvuuna CESP SIPngitlu aituutikharnik.
Havaaqhangit Pidjutikhangit
Amihunik-atuqtut, amihunik pidjutikhaq naunaikhitiniaqtuq Inuit Kanadian atanniqtuidjutaanik uumani Northwest Passage-mi
Qurluqtuaryungmi nayugahaqaqtuq nayugahaa hapkununga Kanatami uvalu iligiit umiakkut munaqhiyut Uataani Ukiuqtaqtumi, imaalu Umiakkut Munaqhiyut munaqhiyut uvalu Qiniqhiayit auladjutait. Tulaktaqvikhaq nayugaa, talvani amigairyumiliqtunik ayungnautigivakhimayainik Northwest Passagemi, anginirmik hanaqidjutikharnik atuguminaqtuq. Tulaktaqvikhat igluqpait uvalu ilauyut milviit havaktauniaqtut qayangnautikkut atuqtunun ihumagilugit. Tulaktaqvikhaq ihuatqiyauniaqtuq itiyumi imarmi igluqpak qitqani Alaska unalu Greenland.
Akhurnaqtuq iglukharnik pihukvikharnik akunganirmi hivuraani Kanatami Kitikmeotmilu
Tamna havaaqhaq ilauqaqtuq 230nik kilaamitanik apqunmik katitiginiaqtuq talvunga Contwoyto Tahiamun, tununganirmi kiklivikhanga Tibbitt talvunga Contwoyto Ukiumi Apqutikhaq, tuniyaangat ukiumi apqunmik aulavikharnik hivuraanin Kanatami Kitikmeotmun.
Hivunikhami, apqutikhaq Jericho-min NWT-mun kikliqarutainnun atattaaqtuq inungnun apqutinun talvuuna nutaakkut apqutikkut tukhiqtauhimajumi Nunatsiami, taamna tuniniaqtuq ukiuraaluk apqutikkut pijaarnikkut hivuraanin Kanadamin Kitikmeonun. Una piyaaqniq akhut akikhiyuumigutiniaqtuq akiinun havaknikkut nanminiqaqtut aviktungniini, atadjutigiblugit Ukiuqtaqtumi tamayait niuvaavingnun avatiini nunaqyuap, uvalu pipkailutik tamayanik tikitaangini akikitqiamik akiinik, hivitutqiamik ukiup ilaani, uvalu ihuatqiamik.
Akhuurutauyuq angmaqtiriami ihariagiyauyut ujaraghiuqtauvaktut Kitikmeoni
Tamna havaaqhaq kayumiktitiniaqtuq maniliurutikharnik angikliyumirutikharnik avikturvingmi, taima akhurnaqtumik ihuaqhaidjutikharnik pidjutikharnik akhurnaqtunik uyaraqhiuqtunik piqaqtunik, taimaitutun Izok Lakemi, Hackett Rivermi, High Lakemilu. Aulaniqatiaqnigit ukua atuqluaqtut uyaraktaakhat ihuaqhivaaliqniaqtut atautikut kuulmik silver-miklu hanahimayunit, avanmulu hanahimayunit piniqtunik havivalungnik uyaraktaakhanik ilaa Back River-mi Ulu-milu. Apqut havaktautinagu nunami, Gray's Bay tulakvikhaq, hiniktaqvik, ughuqyuaqaqvik, uvalu milvik akhuuqnangniaqtut hapkununga WKRkunun Arcadia Baymi pivallianiranun, imaanginaq ~20 km uataani tulakviup nayugaani.
Aulatitihimaarniq nuutaanik pidjutikharnik Kitikmeoni Nunaqaqqaqhimayunik
Pivalliadjutikhat Qurluqtuaryungmi Apqutikhaani Apqutikhaani Tulaktaqvikhaanilu Havaktauyukhami (GBRP) tunihiniaqtuq nutaanik uuktuqvikhanik Kitikmeoni Nunataaqatauhimayunut amigaittuni qanuriliurutikhani, ilauyut:
-
Talvungaqpiaq havaakhat pidjutilgit ujaraghiurvingni, apqutini, tulaktarvingnilu
-
Talvungaungituq havaaghat piyaghat ilauyut amigaiqyuumiyut kivgaqtuqtut havagviit Kitikmeoni nunallaani (tingmitikkut ingilradjutit, umiakkut ingilradjutit, avatiliqiyit/maligahat, munaqhiliqinikkut, taimaalu.)
-
Aularniq pitquhitlu angunahuarniq pilaqnit piqatai nutaq mikiyunut qayat tulaktaqvik, uqhuqyuaqaqvik, hiniktaqviklu talvani Qurluqtuaryu, inilik qitqani akungani Kugluktup tamnalu Ikaluktutiak
-
Aularniq pitquhitlu angunahuarniq pilaqnit piqatai nakuuhivalliqni nunami pilaqnit, ilautitlugit pilaqnit aularniq hikukkut apqutai nunaliuyunut ukiumi
-
Uuktuqtaghat ilittuqhitiyaamik niqighaqattiarniqmik akighaillu inuuhiuniqmut ihumaaluutit nunallaaqnit tamangnit maniliuqpaalliqhutik akighivaalliqhugillu ingilradjutinut akighait
Havaakhap Apqutaa
